اشاره:این یادداشت بلافاصله پس از اتمام سیزدهمین جشنواره کشوری نمایش عروسکی کانون نوشته شده و نگاهی است گذرا به برگزاری این جشنواره که طبعاً دقیق و منطبق بر تمامی زوایای آن نیست .نگاه با فاصله و از بیرون به این جشنواره و همچنین تحلیل نمایشها، مجالی دیگر می طلبد که انشاا.. در یادداشتهای بعدی در همین صفحه و در گزارش مفصل خبرنامه کانون به همراه حواشی خواندنی از سه روز جشنواره خواهد خواند.
1/سیزدهمین جشنواره کشوری نمایش عروسکی کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان با اعلام سیاستهای جدید کانون در حوزه تاتر کودک به کار خود پایان داد. حرکت به سمت فضای حرفه ای در تمامی اجزای نمایشی (کارگردانی ،بازیگری و عروسک گردانی، نمایشنامه نویسی،طراحی صحنه و عروسک و ...)،راه اندازی مرکز تخصصی تاتر کودک در تمامی استانهاو توجه به متن هایی با مضامین فکورانه و تامل برانگیز که ذهن و زبان مخاطبان کودک و نوجوان را به تفکر و اندیشه وادارد از جمله نکاتی بود که لابه لای صحبتها ،سخنرانی ها و نشستهای جشنواره بیش از همه حرفها و ایده ها جلب توجه میکرد.
بی تردید برای تسری این نگاه و مشاهده نتایج آن در تولیدات مراکز کانون نیاز به زمان،تزریق امکانات سخت افزاری و نرم افزاری به استانها و آشنایی مربیان و اعضاء با شاخصه های کار حرفه ای است که همه اینها برای موفقیت در مسیر پیش رو و رفع چالش های احتمالی ،کف انتظارات مراکز و مربیان در این بخش محسوب می شود. از نکات مهمی که در بیانیه هیات داوران بدان اشاره شد ،درخواست از کانون برای تصدیگری نمایش عروسکی و تاتر کودک در سطح کشور بود. امری که به گفته داوران جشنواره، متولی خاصی در کشورمان ندارد. اراده کانون در حمایت از نمایش عروسکی و تاتر حرفه ای برای کودکان ونوجوان وارتقاء سطح تولیدات مراکز کانون در این حوزه نوید فضایی تازه در عرصه هنرهای نمایشی است. هرچند از هم اکنون پیش بینی مخالفت با چنین ایده ای امر چندان مشکلی نیست .این گروه از منتقدان طرح هایی اینگونه را «کانونی» نمی دانند.نظر هر دو گروه قابل تعمل است باید منتظر ماند و دید.فقط یادمان نرود که انتظارات،سلایق و توقعات نسل فعلی خیلی فرق کرده است .
2/ اغلب نمایش های سیزدهمین جشنواره کشوری عروسکی از حیث تکنیک و محتوا انصافا
ً امیدوار کننده و قابل تحسین بود. از دلایل این امر میتوان به داوری متمرکزی اشاره کرد که در جشنوارههای مناطق 5 گانه کانون با یک سلیقه و نگاه واحد انتخابهایی تقریبا یکدست داشتند.در برخی از نمایش های جشنواره عروسکی امسال توجه به«فرم» و «ضدقصه بودن» کاملاً مشهود بود .در عین حال تعدادی از نمایش ها هم در کنار استفاده خوب از تکنیک شیوه های جدیدی برای روایت و قصه گوئی انتخاب کرده بودند.همچنین«هویت» و «اهمیت »هر پدیده در جایگاه اصلی و واقعی خود» درونمایه بسیاری از نمایشهای امسال بود.
استفاده از «فرم» نشان دهنده بلوغ هنرهای نمایشی در کانون است. اما آنچه در این بین علامت سوالی بزرگ در ذهن ایجاد می کند تکلیف« مخاطب »است.یادمان نرود که نمایش عروسکی در کانون برای گروه سنی کودک و نوجوان ساخته میشود. از طرف دیگرتربیت مخاطبان فرهنگی و ارتقاء سطح سلیقه آنان هم اصل مهمی در ساخت نمایش عروسکی است. با این حساب برای توسعه کیفی هنرهای نمایشی در کانون باید از بر روی نواری باریک وظریف حرکت کرد .
3/ معیار های داوری در سیزدهمین جشنواره کشوری نمایش عروسکی کانون مطابق آنچه در بیانیه پایانی داوران آمده بر مبنای توجه به رعایت قواعد حرفه ای در طراحی و اجرای نمایشها بود. اکثر بازیگران و عروسک گردانها ، نوجوانانی بودند که تا کنون با مقیاس کار کتابخانه ای به اجرای نمایش عروسکی پرداخته اند.پس انتظار زیادی از آنها برای رعایت اصول حرفه ای در اجراهای جشنواره نمی رفت.هیچ جشنواره ای خالی از نقد داوری نیست اما احترام به آراء اعلام شده هم از ملزومات حرفه ای بودن است .
4/جشنواره ای که دیدگاهش حرفه ای ،داوری اش حرفه ای و انتظاراتش از نمایش ها ،حرفه ای است، قاعدتاً اجرایش نیز باید حرفه ای و در حد مقدورات، بر مبنای استانداردهای یک «جشنواره» باشد.بسیاری از استانها تجربه های ارزشمندی در اجرای جشنواره های مختلف دارند.جمع بندی این تجربیات و تلاش برای ارتقاء نقاط قوت جشنواره های قبلی و رفع نقاط ضعف آنها میتواند به اجرای جشنواره ای با استانداردهای حرفه ای کمک کند .بی صبرانه در انتظار جشنواره چهاردهم هستیم .